Prof. Dr. Ali EKİZ

Prof. Dr. Ali EKİZ

Kadın Doğum ve Perinatoloji (Riskli Gebelik) Uzmanı

15 yılı aşkın mesleki deneyimi, onlarca ulusal ve uluslararası araştırma makalesi ve en önemlisi güler yüzüyle Kadın Doğum ve Perinatoloji Uzmanı Prof. Dr. Ali EKİZ yanınızda.

Uzmanlık Alanlarım

İletişim Bilgileri

Gebelikte Su Azlığı (Oligohidramnios) ve Su Fazlalığı (Polihidramnios) Nedir?

Gebelikte Su Azlığı (Oligohidramnios) ve Su Fazlalığı (Polihidramnios) Nedir?

Anne karnında, bebeğin içerisinde bulunduğu sıvıya amniyon sıvısı adı verilir. Amniyon sıvısının ana kaynağı bebeğin idrarıdır. Genellikle dokuzuncu haftadan itibaren, bebeklerin böbrekleri idrar üretmeye başlar. Bebek idrar yapmaya başladığı zaman, rahim içine boşalan amniyon sıvısını yutar. Bu sayede amniyon sıvısının dengesi sağlanmış olur. 16. Haftadan sonra amnion sıvısı neredeyse tamamen bebeğin idrarından oluşur.

Normal zamanda idrar zararlı bir madde olarak bilinir. Bunun sebebi; vücudun toksinin önemli bir kısmını idrar ile atmasıdır. Rahim içinde ise bu durum farklıdır. Rahimde bebek, toksinlerini idrar ile değil, annenin göbek kordonu vasıtasıyla gönderir.

Her ultrason kontrolünde, bebeğin amniyon sıvı dengesinin de ölçülmesi gerekir. Bazı durumlarda bu sıvı fazla ya da az çıkabilir. Peki, bu durum neye işaret eder? Gebelikte su azlığı ve su fazlalığı nedir? Konuyla ilgili bilmeniz gerekenler yazımızın devamında sizinle.

Amniyon Sıvısı Ne Kadar Olmalıdır?

Amniyon sıvısı, normalde gebelik haftasına göre değişmekle birlikte 500 ml ila 2000 ml arasındadır. Amnion sıvısı bebeğin idrarı ile oluşturulur ve bebeğin bu sıvıyı düzenli olarak yutması sayesinde ise denge sağlanır. Amniyon sıvısının üretimindeki ya da bebeğin yutkunmasındaki herhangi bir anormallik durumu, amniyon sıvısının artmasına veya azalmasına neden olur.

Amniyon Sıvısının Görevleri Nelerdir?

Amniyon sıvısının bilinen pek çok görevi vardır. Bu görevleri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

  • Bebeği enfeksiyonlara karşı korur.
  • Bebeğin kordonunun sıkışmasını engeller.
  • Bebeği, meydana gelebilecek travmalardan ve darbelerden korur.
  • Bebeğin anne karnında rahat hareket etmesini sağlar. Bu durum ayrıca bebeğin kas iskelet sisteminin gelişimi için de önemlidir.
  • Rahim içi sıcaklığı korur.
  • Bebek amniyon sıvısını hem solur hem de yutar. Bu sayede amniyon sıvısı solunum ve sindirim sisteminden geçer. Bu durum solunum ve sindirim sisteminin iç yüzeyinin gelişimini sağlar.

Amniyon Sıvısının Az Olmasının (Oligohidramnios) Nedenleri Nelerdir?

Ultrason kontrollerinde amnios sıvısının beklenen ölçümün altında olmasına  oligohidramnios yani amniyon sıvısının az olması adı verilir. Amniyon sıvısının azalmasına neden olabilecek bazı unsurlar bulunur. Bu unsurları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

  • Bebekte gelişme geriliği,
  • Gebelik tansiyonu (preeklampsi),
  • Gün aşımı (miyad aşımı gebelikler),
  • Böbrekte idrar üretimini etkilen böbrek hastalıkları
  • Böbrekte üretilen idrarın dışarı çıkmasına engel olan anomaliler
  • Amniyon sıvı kesesinin doğumdan önce açılması,
  • Çoğul gebeliğe özel bazı problemler (TTTS),
  • Kronik plasental yetmezlik,

Bu durumlardan biri ya da daha fazlası varsa, bebeğin suyunun sık sık kontrol edilmesi gerekir.

Amniyon Sıvısı Azaldığında Ne Olur?

Özellikle erken dönemde amniyon sıvısının azalması, bebekte akciğer gelişimini engelleyebilir. Ayrıca suyu azalan bebeklerde gelişme geriliği ve enfeksiyon gelişme riski daha yüksek olur.

Bebeğin suyunun azalması, yeteri kadar idrar yapılmamasına işaret ediyor olabilir. Bu durum, bebeğin oksijenlenmesinde bir problem olduğuna ve bebeğin anne karnında stres yaşadığına işaret edebilir.

Amniyon Sıvısı Azaldığında Ne Yapmak Gerekir?

Amniyon sıvısının azalması gibi bir durum söz konusu olduğunda gebe bir perinatoloji uzmanı tarafından değerlendirilmelidir. Bu muayene ile suyun azlığının sebebi araştırılır.

Örneğin bebeğin etrafındaki zarın yırtılmasına yani erken su gelişine bağlı su azlıklarında temel amaç bebeği mümkün olduğunca içeride tutmaya çalışmaktır.

Diğer bir örnek olarak her iki böbreği de gelişmemiş bir bebekte su hiç olmayacaktır. İki böbreği de gelişmemiş bir bebeği yaşama şansı olmadığı için gebeliğin sonlandırılması seçeneğine gidilir.

İdrar torbası sonrasında bir darlık nedeniyle idrar yapamayan bebeklerde ise anne karnında ameliyatla tedavi etmek mümkündür. Bu ameliyata vezikoamniotik şant adı verilir.

Amniyon Sıvısının Fazla Olmasının (Polihidramnios) Nedenleri Nelerdir?

Amniyon sıvısının ölçümlerinin ultrason muayenesinde beklenenden  fazla çıkması durumuna polihidramnios yani amniyon sıvısı fazlalığı adı verilir. Amniyon sıvısının artmasına neden olabilecek bazı unsurlar bulunur. Bu unsurları aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

  • Anne adayında diyabet olması en sık sebeptir
  • Bebekte yutmayı etkileyebilecek her neden polihidramniosa sebep olabilir (beyin anomaliler, damak dudak yarıkları ve ağız tümörleri örnek verilebilir)
  • Yemek borusu gelişmemesi (osofagus atrezisi)
  • Oniki parmak barsağı gelişmemesi (Duodenal atrezi)
  • Tek yumurta ikizine özel problemler (TTTS)
  • İdiyopatik. (Nedeni bilinmeyen hastalıklar)

 

Bu durumlardan biri ya da daha fazlası varsa, bebeğin suyunun sık sık kontrol edilmesi gerekir.

Amniyon Sıvısı Fazlalığı Durumunda Ne Olur?

Amniyon sıvısının fazla olması, rahim duvarının gerilemesine neden olur. Bu nedenle erken doğum başlayabilir. Ayrıca karnın fazla büyümesi nedeniyle anne adayı nefes darlığı, karın ağrısı ve hassasiyet gibi problemler yaşayabilir.

Amniyon sıvısı fazlalığında, zarlar açıldığında suyun aniden boşalması kordon sarkması durumuna neden olabilir. Bu durum, bebek açısından oldukça tehlikelidir.

Amniyon Sıvısı Arttığında Ne Yapmak Gerekir?

Gebelikte amniyon sıvısının fazla olması durumunda öncelikle kromozom anomalileri ya da konjenital anomalilerin detaylıca incelenmesi gereklidir. Bu nedenle mutlaka perinatoloji uzmanı tarafından detaylı ultrason ve anomali taraması yapılmalıdır.

Gebelikte amniyon sıvısı fazla ise genellikle sık ve yakından izlem yapılır. Bazı durumlarda ise ilaç tedavisi ile suyun azaltılması denenebilir. Anneye nefes darlığı yapacak kadar ciddi su fazlalılarında ise amniodrenaj denilen cerrahi olarak suyun azaltılması yapılabilir

Gebelikte Su Azlığı (Oligohidramnios) ve Su Fazlalığı (Polihidramnios) hakkında daha fazlası için, +90 544 644 56 62 numaralı telefon üzerinden bilgi alabilir ve randevunuzu oluşturabilirsiniz.

PROF. DR. ALİ EKİZ İLE RANDEVUNUZU OLUŞTURUN!

WhatsApp butonu üzerinden, Perinatoloji (Riskli Gebelik) Uzmanı Prof. Dr. Ali Ekiz’den randevunuzu oluşturabilirsiniz.

Diğer Kadın Hastalıkları ve Doğum Konuları